Διαβητική αμφιβληστροπάθεια και υαλοειδεκτομή

Νεοαγγείωση Οπτικού Δίσκου

Η διαβητική αμφιβληστροπάθεια αποτελεί ένα μέρος της γενικότερης νόσου του διαβήτη που σήμερα αντιμετωπίζεται κατά κύριο λόγο φαρμακολογικά αλλά και χειρουργικά. Η καλύτερη αντιμετώπιση του διαβήτη, οδηγεί σε καθυστέρηση εμφάνισης οφθαλμικών συμπτωμάτων και σημείων, ωστόσο ο οφθαλμίατρος πρέπει να είναι παρόν για την παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου των οφθαλμών για την έγκαιρη επέμβαση του.

Όταν το στάδιο κατά το οποίο ο διαβήτης έχει επηρεάσει τους οφθαλμούς είναι σοβαρό, και η χρήση ενδουαλοειδικών ενέσεων καθώς επίσης και laser δεν έχει αποδώσει, τότε καταλήγουμε ως μόνη οδό την χειρουργική αντιμετώπιση της πάθησης και των επιπλοκών της.

Οι ενδείξεις για την χειρουργική αντιμετώπιση είναι:

Οι ενδείξεις για την χειρουργική αντιμετώπιση είναι:
I. Θολερότητες του οπτικού συστήματος
A. ι. Αιμορραγία υαλοειδούς. ιι. Νεοαγγείωση προσθίου ημιμορίου με θολερότητα οπίσθιού ημιμορίου του οφθαλμού.
B. Καταρράκτης που αποτρέπει τη θεραπεία του αμφιβληστροειδούς με laser.

II. Ελκτικές βλάβες
A. Ελκτικές ινοαγγειακές μεμβράνες.
B. Ελκτική αποκόλληση που απειλεί την ωχρά κηλίδα ή με αποκόλληση της ωχράς.
C. Συνδυασμένη ελκτική και ρηγματογενής αποκόλληση.
D. Οίδημα ωχράς σε συνδυασμό με τεταμένο οπίσθιο υαλοειδές.

III. Άλλες ενδείξεις
A. Γλαύκωμα λόγω φαιών κυττάρων.
B. Επι-αμφβληστροειδικη μεμβράνη.
C. Σύνδρομο ινικής.

Η συχνότερη επιπλοκή της διαβητικής αμφιβληστροπάθειας είναι η ενδουαλοειδική αιμορραγία, για την οποία συνήθως η χειρουργική αντιμετώπιση της επιβάλλεται σε τύπου 1 διαβητικούς ασθενείς ταχύτερα από τύπου 2, ενώ η μη προηγούμενη χρήση laser ενισχύει την επίσπευση της επέμβασης προς αποφυγή μη αναστρέψιμων επιπλοκών. Εφόσον όμως υπάρχει αρκετή προ ηγηθείσα επαρκής θεραπεία, συνήθως η απλή παρακολούθηση μιας μικρής έκτασης αιμορραγία είναι αρκετή αφού καταλήγει σε αυτοίαση στα πλαίσια ανανέωσης του υαλοειδούς. Η εκκαθάριση ωστόσο μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες ή και μήνες.Ο χρόνος επέμβασης κατά κανόνα εξατομικεύεται ανάλογα τις ιδιαιτερότητες του κάθε ασθενούς.

 

Η συνύπαρξη νεοαγγείωσης του προσθίου ημιμορίου του οφθαλμού είναι ήσσονος σημασίας και χρήζει επείγουσας διαχείρισης καθώς μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε πλήρη απώλεια της όρασης αλλά και σε ένα οφθαλμό με έντονα συμπτώματα πόνου. Ειδικά όταν συνυπάρχει με αιμορραγία στο οπίσθιο ημιμόριο (υαλοειδές), η χειρουργική θεραπεία προς αποκατάσταση της όρασης στο καλύτερο δυνατό επίπεδο πρέπει να είναι άμεση και συνήθως περισσότερες της μιας επεμβάσεις μπορεί να είναι απαραίτητες.

 

Συχνά η χειρουργική επέμβαση απαιτείται με περιορισμένης έκτασης αιμορραγίες που όμως εντοπίζονται στον οπτικό άξονα ειδικά όταν πρόκειται να αποτελέσει για σημαντικό χρονικό διάστημα δυσκολία στη λειτουργικότητα του ασθενούς.

 

Η παρουσία καταρράκτη συχνά συνυπάρχει και ενώ μπορεί να μην αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην όραση του ασθενούς, μπορεί να αποτελεί εμπόδιο στην θεραπεία με laser ειδικά όταν αυτή πρέπει να είναι εκτεταμένη. Εδώ απαιτείται η επίσπευση της επέμβασης, ενώ η συνύπαρξη αρκετά εκτεταμένης αγγειοπάθειας και νεοαγγείωσης του αμφιβληστροειδούς, η χρήση laser στον ίδιο χρόνο είναι επιβεβλημένη. Τέλος η παρουσία αιμορραγίας του υαλοειδούς, απαιτεί τριπλή θεραπεία με αφαίρεση τόσο του καταρράκτη όσο και της αιμορραγίας με υαλοειδεκτομή με laser για την αμφιβληστροπάθεια.

 

Η έγκαιρη χρήση laser και ενδουαλοειδικών ενέσεων έχει βοηθήσει σήμερα η τελικού σταδίου αμφιβληστροπάθειας να αποτελούν μειονότητα περιστατικών που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Ωστόσο ο διαβήτης μπορεί να προκαλέσει ελκτική αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς με δημιουργία ινωτικών ζωνών που απειλούν την ωχρά κηλίδα ή μπορεί να την αποκολλήσουν. Σε μερικές περιπτώσεις οι έλξεις αυτές προκαλούν ρωγμές στον αμφιβληστροειδή με συνέπεια την συνδυασμένη ελκτική και ρηγματογενή αποκόλληση. Η χειρουργική θεραπεία με υαλοειδεκτομή, αφαίρεση των έλξεων και επιπωματισμό του αμφιβληστροειδή είναι επισταμένη με καλά αποτελέσματα.

 

Τα αποτελέσματα βελτίωσης της όρασης έπειτα από αιμορραγία υαλοειδούς κυμαίνονται από 59 έως 83%, ενώ σε παρουσία ινωδών ζωνών και ελκτικής αποκόλλησης έως 80%. Σε περίπτωση επιπλεγμένης αποκόλλησης με ρηγματογενή στοιχεία η βελτίωση της όρασης επέρχεται στο 50% των περιπτώσεων.
Οι επεμβάσεις αυτές πάντα συνοδεύονται από ένα χαμηλό ποσοστό επιπλοκών, ωστόσο αντιμετωπίσιμων.

 

Τα παραπάνω μας θυμίζουν ότι η ύπαρξη σακχαρώδους διαβήτη είναι μια πολυσυστηματική νόσος, απαιτεί υπομονή και επιμονή στη θεραπεία και αποκατάσταση της, που μπορεί να αφήσει τους οφθαλμούς πλήρως συμπτωματικούς. Ωστόσο απαιτείται συχνή παρακολούθηση καθώς η διατήρηση καλής όρασης, διατήρησης του διπλώματος οδήγησης και ενός καλού λειτουργικού επιπέδου όρασης εξαρτάται από την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των αγγειακών επιπτώσεων του διαβήτη στους οφθαλμούς.

 

 

Νεοαγγείωση και ισχαιμία ωχράς κηλίδας

 

 

Ενδουαλοειδικη αιμορραγια

 

Ελκτικές ινωτικές ταινίες


Βασίλειος Παπασταύρου, MD, MRCOphth, FEBO.
Χειρουργός Υαλοειδους